Przewlekłość procedur, biurokracja, luki w prawie oraz brak spójnych narzędzi do weryfikacji statusu pracowników z zagranicy to obecnie jedne z największych wyzwań, z jakimi borykają się polskie przedsiębiorstwa. Polskie Forum HR (PFHR) zaprezentowało stanowisko zawierające propozycje reformy systemu legalizacji pracy i pobytu cudzoziemców. Postulaty – opracowane na podstawie doświadczeń firm członkowskich oraz wniosków z konferencji Forum Migracji 2026 – uzyskały szerokie poparcie najważniejszych organizacji reprezentujących pracodawców w Polsce.

Bezpieczeństwo państwa i sprawność procedur legalizacyjnych nie są wartościami przeciwstawnymi. Przejrzysty, przewidywalny i sprawny system legalizacji zatrudnienia cudzoziemców pozwala administracji skoncentrować zasoby na podmiotach i przypadkach rzeczywiście generujących ryzyko. Legalna ścieżka powinna być dla cudzoziemca i uczciwego pracodawcy łatwiejsza niż funkcjonowanie poza systemem. Jednocześnie system powinien umożliwiać rzetelną weryfikację podmiotów korzystających z procedur migracyjnych oraz skuteczne eliminowanie nadużyć.

Przedstawione propozycje stanowią bezpośrednią odpowiedź na codzienne problemy operacyjne firm, przy jednoczesnym zachowaniu pełnego poszanowania dla kwestii związanych z bezpieczeństwem państwa.

Kompleksowe podejście do reformy systemu

Przedstawione przez Polskie Forum HR postulaty obejmują odciążenie urzędów wojewódzkich poprzez przekazanie wydawania zezwoleń na pracę do właściwości powiatowych urzędów pracy. W ocenie PFHR rozwiązanie to mogłoby skrócić czas oczekiwania na decyzje oraz usprawnić prowadzenie postępowań na poziomie lokalnym. Jednym z proponowanych rozwiązań jest również stworzenie Elektronicznego Profilu Legalności Pobytu i Pracy Cudzoziemca – państwowego narzędzia cyfrowego umożliwiającego pracodawcom wiążącą weryfikację statusu pobytowego cudzoziemca. W proponowanym modelu organy państwa odpowiadałyby za prawidłowość informacji dotyczących legalności pobytu, natomiast pracodawca – za prawidłowe przeprowadzenie procedury legalizacji pracy oraz jej powierzenie na zadeklarowanych warunkach.

Polskie Forum HR postuluje także stworzenie statusu „Zaufanego Pracodawcy”, który byłby dostępny dla każdego przedsiębiorcy spełniającego obiektywne kryteria zgodności z prawem, niezależnie od jego wielkości. Status ten nie powinien premiować wyłącznie skali działalności, lecz przede wszystkim jej rzetelność i zgodność z obowiązującymi przepisami.

Postulaty PFHR obejmują również umożliwienie wykorzystania podpisu zaufanego przy zawieraniu umów z cudzoziemcami. Kolejną propozycją jest stworzenie kontrolowanej procedury pozwalającej cudzoziemcom, którzy utracili legalny pobyt, lecz nadal przebywają w Polsce, na uregulowanie swojego statusu bez konieczności uprzedniego opuszczenia kraju. Celem postulowanego rozwiązania byłoby umożliwienie takim osobom dobrowolnego ujawnienia swojej sytuacji organom państwa i powrotu do legalnego funkcjonowania po przeprowadzeniu indywidualnej weryfikacji.

Szerokie poparcie rynku pracy

Potrzebę pilnego usprawnienia procedur oraz ogólnorynkowy charakter wskazanych problemów potwierdza oficjalne poparcie dla stanowiska PFHR ze strony kluczowych organizacji gospodarczych. Deklarację poparcia złożyły Konfederacja Lewiatan, Amerykańska Izba Handlowa w Polsce (AmCham), Business Centre Club (BCC), Federacja Przedsiębiorców Polskich (FPP) oraz Polska Izba Handlu (PIH).

– Przedstawione propozycje to efektywny kompromis pomiędzy potrzebami gospodarki a wymogami bezpieczeństwa. Zależy nam na stworzeniu stabilnego, przejrzystego i przewidywalnego otoczenia prawnego, które pozwoli polskim firmom skutecznie odpowiadać na niedobory kadrowe, a cudzoziemcom zapewni bezpieczne i legalne warunki zatrudnienia – podkreślają przedstawiciele Polskiego Forum HR.